Хипнозата е променета состојба на свеста при која субјектот е поподложен на сугестии и поприемчив за насочување. Сликата на човек кој ја хипнотизира бавно нишајќи го џебниот часовник и велејќи "Стануваш многу поспан" секогаш ќе биде најпопуларниот опис на хипнотизирањето, но всушност тоа е многу погрешно и со себе низа на митови кои оваа статија би требало да ви ги разјасни.

"Хипнозата се карактеризира со силно фокусирано внимание, зголемена реактивност на сугестии, живописни слики и фантазии и спремност да се прифатат нарушувањата на логиката или реалноста." (Ернест Хилгард, 1986) Д-р Хилгард беше високо признат психолог и пионер во студијата на хипнозата, голем дел од тоа што го знаеме за хипнозата, доаѓа од неговите студии. Забележете во неговата дефиниција дека зборовите 'транс што личи на спиење' и 'губење на контрола над сопствените акции' не се сретнуваат. Тоа е затоа што хипнотизираната личност е свесна за тоа каде е, која е и што се случува околу неа.

Кога личноста се хипнотизира, хипнотизерот нема џебен часовник или било каков инструмент, тој користи смирен, монотон глас и едноставно ја води индивидуата низ хипнозата. Честопати, личноста која еднаш била хипнотизирана, е способна за самата да си предизвика хипноза, без потреба од било каква надворешна помош.

Личноста не може да биде хипнотизирана против својата волја и не може да ја натера личноста да изведува активности кои се против нејзините/неговите морални вредности. Бидејќи се случува ова, личноста нема да изврши криминални или неморални активоста под хипноза. Хипнотизерот ќе даде сугестии, најчесто тоа се мали работи за кои личноста нема да има проблем да ги изврши, сепак, ако хипнотизерот сугерирал дека жената која ја хипнотизира често ја соблекува маицата и се однесува како патка, таа, позната како почитувана и достоинствена жена, ќе ја одбие наредбата и ќе излезе од 'трансот'. Бидејќи хипнотизирањето е доброволна активност, индивидуата би требало да му пристапи отворено и со верба во хипнозата, бидејќи тоа игра важна улога во доживувањето.

Не може секој да биде хипнотизиран, приближно 10 проценти од возрасната популација е многу тешка или невозможна за хипнотизирање. Мнозинството од возрасните има просечна подложност за хипноза, додека 15 проценти е лесно подложна. Децата се поподложни на хипноза, само децата постари од 5 години може да се хипнотизираат. Добар квалитет на субјект за хипноза е способност да се стане длабоко вклучен во фиктивна работа или во нивната сопствена имагинација.

Ефекти на хипнозата

Нормално, хипнотизираната нормално ќе разговара и целосно сеќавање за настанот. Повремено, длабоко хипнотизираните луѓе, ќе споменат чувства на отуѓеност, темелна релаксација или чувство на безвременост. Невообичаено е за луѓето да наведат дека сугестиите на хипнотизерот се чини како да се случиле само по себе, автоматски.

• Сензорни и перцептуални промени

Многу чувствителните личности може да доживеат моментална глувост, слепило или вкочанетост на одреден дел од телото. Тоа се случува само доколку хипнотизерот го сугерира тоа. Ова се практикува за време на медицинските процедури и често се користи како анестетик. Хипнотизерот може да предизвика халуцинации, сугерирајќи дека пријател или саканата личност е во собата, дури и кога не е. Хипнотизираниот не само што ќе ја види личноста, туку може и да ја слушне, намириса и да ја допре. Спротивно на тоа, хипнотизерот може да направи нешто да исчезне, сугерирајќи дека тоа нешто не е повеќе таму.

Хипнозата може да влијае и после сесијата. Постхипнотичките сугестии се сугестии кои и се даваат на личноста така што остануваат со личноста и после хипнозата. Доказ за ова е покажан во една студија кога на хипнотизиран студент му беше сугерирано дека бројот пет не постои. Подоцна, кога беше замолен да си ги изброи прстите, тој преброја единаесет. Неколку минути подоцна, тој повторно ги преброј прстите и не можеше да го објасни претходниот резултат. Овие сугестии обично траат само неколку часа или еден ден, но познато е дека може да траат и неколку месеци, но ниедна постхипнотичка сугестија не е трајна.

• Меморија

Постхипнотичката амнезија е сугестија од хипнотизерот за да се заборави специфична информација. Може да станува збор за нешто едноставно како нивната адреса или нешто посложено како неодамнешно сеќавање. Постхипнотичката амнезија е обично моментална и спонтано се менува. Спротивната хипермнезија е исто така возможна. Хипермнезија е зголемување на сеќавањето за минатите настани, што често се практикува во криминалните истраги.

Хипнозата не ја зголемува точноста на сеќавањето на личноста, всушност, хипнозата може да предизвика лажна доверба за неточно сеќавање. Лажните сеќавања може да бидат случајно создадени преку хипнозата.

Објаснувања за хипнозата

Д-р Ернест Р. Хилгард беше првиот кој веруваше во дисоцијација, поделба на свесноста во текови на мислата. Според неговата теорија на неодисоцијација на хипнозата, личноста свесно го доживува текот на мислата која се јавува како реакција на хипнозата. Постои и втор тек, кој работи скриен од хипнотизираниот, познат како скриениот набљудувач. Овие наоди не значат дека хипнотизираниот има повеќе личности.

Не секој се согласува со теоријата на д-р Хилгард дека хипнозата е специјална состојба на свеста. Многумина веруваат дека хипнотизираната личност се однесува на начин на кој се очекува да се однесува. Тие не чувствуваат болка бидејќи веруваат дека тие не би требало да чувствуваат болка. Тие веруваат дека умот е измамен и се однесува на начинот на кој тие веруваат дека хипнотизираната личност би требало да се однесува.