Бидејќи сме луѓе, сакаме да ја знаеме причината за се' што ни се случува во животот. Но, причините кои ги дознаваме често можат да влијаат врз нашето здравје, позитивно или негативно.

Последните медицински напредоци покажаа дека лечењето на болестите се подобрува. Како резултат на тоа, целото поле на медицината се префрли кон подобрување на здравјето и намалување на ризикот за да се спречи и самата појава на болестите.

Сега, кога медицинската технологија е способна за продолжување на животот, нашето долгорочно приспособување и факторите поврзани со доброто здравје и долгиот живот станаа главна тема на интерес. И не изненадува тоа што се фокусираме на нашите внатрешни карактеристики кои другите не можат да ги забележат и затоа не можат да ни пружат ефикасна помош.

Ако забележите дека вашиот партнер не спие доволно, престанал да вежба и исхраната ја сведил на брза храна и Кока-кола, тогаш треба да покажете дека сте загрижени затоа што недостигот на сон, лошата исхрана и ретките вежби се поврзани со склоноста за разболување. Овие работи лесно се забележуваат и исто така можат лесно да се решат.

Што ли си мислевте?

Неодамна, истражувачите открија дека тоа што ни се случува внатре – скриените фактори како што е расположението, размислувањата, интерпретациите, она што за нас е значајно, нашето чувство за самодоверба, ефектите од стресот итн. – имаат големо влијание врз добивањето на некоја болест. Исто така, овие внатрешни фактори влијаат и врз нашето однесување.

Премногу стрес? Запалете цигара. Ве навредува директорот? Каснете си нешто благо. И како ги доживуваме и како реагираме на работите кои внатрешно ни влијаат, особено ако се работи за справување со стрес?

Што ги предизвикува сите збрки во нашиот живот?

Еден фактор кој има големо влијание на тоа како се справуваме со се' што ќе ни застане на патот е тоа како решаваме што ни предизвикува разни ситуации. Бидејќи сме луѓе, сите сакаме да знаеме што може да ни се случи и што е уште побитно, секогаш бараме причини за случките од нашиот живот, особено ако се негативни. Многу истражувачи веруваат дека постојат карактеристични категории на причини кои луѓето ги користат кога се обидуваат да си ги објаснат неопредвидливите негативни ситуации.

Петерсон и Селигман започнаа да ја истражуваат оваа теорија и открија три димензии односно типови кои објаснуваат како поединци се обидуваат да ја пронајдат причината за негативните настани во нивните животи.

Бјукенен и Селигман го измислија стилот на песимистичко објаснување. Тој подразбира тенденција на поединци да си ги објаснуваат негативните настани. Овој начин на пронаоѓање на причините се базира на карактеристично негативно однесување кое се очекува од песимистот. Овие димензии се покажале дека навистина функционираат во пракса и влијаат врз начинот на кој луѓето се приспособуваат на лоши настани од нивниот живот кои не можат да ги контролираат.

И, што ги предизвикува сите збрки во нашите животи? Ние, самите. Ние си правиме збрки преку начинот на кој гледаме на една неутрална ситуација. Заборавате каде сте ги оставиле клучевите и си мислите „Секако дека нема да можам да ги најдам, никогаш не обрнувам внимание каде ги оставам работите и постојано си правам проблеми." Наместо тоа, може само да се насмеете и да си помислите „Добро, заборавив каде ги оставив, но мора да се тука некаде. Не е дека постојано ги заборавам некаде, и ова не ми се случува постојано." Вашите клучеви не се најголемата катастрофа што Ви се случила во животот и не треба поради тоа да Ви се уништи целиот ден.

Ако сум вечен оптимист – дали тоа влијае на мојот живот?

Апсолутно. Додека песимистите обрнуваат внимание само на лошите настани – развод или отпуштање од работно место – тие сметаат дека тоа е нивна вина. Оптимистот размислува сосема спротивно. Тие гледаат на лошите настани како резултат на лоша среќа или постапки на другите луѓе.

Ставот и здравјето

Истражувачите се согласуваат дека стилот на објаснување има екстремно големо влијание врз здравјето. Селигман смета дека стилот на објаснување функционира како себе-исполнително пророштво. Начинот на кој едно лице „ги објаснува работите што му се случуваат во животот, ја предвидува и неговата иднина."

Доктор Берни Сигел, онколог од Универзитетот Јеил, вели дека негативниот стил на објаснување е штетен за организмот. Во едно интервју, тој вели дека негативниот стил на објаснување може да го забави или целосно да го спречи процесот на опоравување со самото негативно влијание што го наметнува имунолошкиот систем.

Исто така, стилот на објаснување може да влијае врз начинот на кој луѓето реагираат на операција. Песимистите кои мислат дека нема да се опорават од операцијата, често имаат проблеми во натамошниот живот, додека пак оние кои се убедени дека операцијата ќе биде успешна, на крај се изненадуваат со успех поголем отколку што очекувале.

Стилот на објаснување влијае и врз крвотокот и го зголемува ризикот за добивање коронарна срцева болест. Многу истражувања покажале дека луѓето се песимистички став имале повисок ризик за добивање артериосклероза, блокирање на коронарните артерии и срцев удар.

И што значи сето ова?

Оние кои имаат оптимистички стил на објаснување имаат подобро здравје од неколку причини. Тие имаат посилен имунолошки систем, имаат поздрави животни навики и поголема социјална поддршка. Оние со песимистички стил на објаснување реагираат на болести со чувство на беспомошност и не успеваат да се справат со болеста.

Сепак, не очајувајте. Стилот на објаснување не е вечен. Новите статии нудат предлози за тоа како да преминете од песимисти во оптимисти и да научите како правилно да ги гледате ситуациите во животот.